Παρασκευή, 20 Ιουλίου 2012

Πτερόρροια στα Καναρίνια

Ως πτερόρροια, ορίζουμε την διαδικασία ανανέωσης των φτερών και των πούπουλων των καναρινιών μας. Η φυσιολογική διάρκεια της πτερόρροιας στα καναρίνια διαρκεί περίπου (έως) 2 μήνες. 
Οι πρώτες ενδείξεις της πτερόρροιας
 
Η πτερόρροια διακρίνεται στη φυσιολογική και την παθολογική, για τις οποίες θα μιλήσουμε παρακάτω αναλυτικά.

Κατά την διάρκεια της πτερόρροιας, τα πούπουλα γύρω από το κλουβί μας, άλλες φορές μας ανησυχούν και άλλες μας κουράζουν (ειδικά αν έχουμε πολλά καναρινάκια), ενώ είναι η μοναδική στιγμή όπου καταλαβαίνουμε πόσα πολλά πούπουλα έχει επάνω του ένα καναρίνι.

Α. Φυσιολογική (περιοδική) πτερόρροια των καναρινιών

Αφού έχουμε διαλέξει να έχουμε καναρίνια θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχει και η πτερόρροια μέσα σε όλη του την χάρη και ομορφιά τους.

Γιατί όμως προκαλείται η πτερόρροια στα καναρίνια (και σε όλα τα πτηνά φυσικά); Αυτό θα το απαντήσουμε αφού απαντήσουμε στο ερώτημα «ποια είναι η φυσιολογική περίοδος για την πτερόρροια»;

Η περίοδος της πτερόρροιας διαφέρει στα ενήλικα από  τα ανήλικα καναρίνια. Ως ενήλικα εννοούμε αυτά που είναι ενός έτους και άνω.
  
Τα ανήλικα καναρίνια βιώνουν την πρώτη περίοδο πτερόρροιας, περίπου όταν κλείσουν τον 2-3 μήνα της ζωής τους.

Από την άλλη μεριά, τα ενήλικα καναρίνια περνούν την περίοδο της πτερόρροιας (περιοδική ετήσια), περίπου μετά το τέλος του ζευγαρώματος, δηλαδή μετά τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο.

Υπάρχουν μια βασική διαφορές στην πτερόρροια των ενήλικων και ανήλικων καναρινιών: τα ενήλικα καναρίνια αντικαθιστούν το σύνολο των φτερών και των πούπουλών τους ενώ τα ανήλικα καναρίνια αντικαθιστούν όλα εκτός από τα φτερά πτήσης (αυτά της φτερούγας) και τα φτερά της ουράς τους.

Επίσης, η πτερόρροια στα ενήλικα καναρίνι ξεκινά από την αντικατάσταση των φτερών πτήσης, στη συνέχεια των πούπουλων του σώματός του και ολοκληρώνεται στο λαιμό και το κεφάλι. Αυτό συμβαίνει διότι αν το καναρίνι χάσει απότομα όλα τα φτερά και πούπουλά του, α) δε θα μπορεί να πετάξει και β) δε θα μπορεί να προστατευθεί από τα φυσικά φαινόμενα κλπ. 

Τα ενήλικα καναρίνια αντικαθιστούν τα γερασμένα, εξαντλημένα, κατεστραμμένα φτερά-πούπουλά τους ενώ τα ανήλικα αντικαθιστούν θα λέγαμε τα «πρωτοπούπουλα», τα οποία τους ήταν χρήσιμα για τους πρώτους μήνες της ζωής τους, κάτι σαν τα πρώτα δόντια των μωρών.  

Υπολογίζεται, ότι πάνω από 2.000 φτερά και πούπουλα αντικαθιστώνται από τα καναρίνια κατά την περίοδο της πτερόρροιας, τα οποία αποτελούν περίπου το 1/10 του βάρους του καναρινιού. 


Άρα, τώρα μπορούμε να απαντήσουμε στο προηγούμενο  ερώτημα για τον χρόνο όπου συμβαίνει η πτερόρροια. 

Η πτερόρροια συμβαίνει στα τέλη του καλοκαιριού (τέλος αναπαραγωγικής περιόδου) ώστε τα καναρίνια να προετοιμαστούν για το χειμώνα, όπου πλέον με νέα «πανοπλία» θα αντεπεξέλθουν στις δύσκολες καιρικές συνθήκες (ακόμα και όταν βρίσκονται στην αιχμαλωσία).
Φυσικά, αν επέμβουμε στο βιολογικό ρολόι των καναρινιών π.χ. ζευγάρωμα εκτός εποχής άνοιξης, διάρκεια φωτισμού κλπ, μπορεί η φάση της πτερόρροιας να έρθει και νωρίτερα (χωρίς να είναι κανόνας).

Θεωρείται, ότι τα πτηνά έρχονται σε φάση πτερόρροιας σύμφωνα με τις αλλαγές της διάρκειας της ημέρας και κυρίως όταν η μέρα βρίσκεται στη μεγαλύτερη διάρκειά της (καλοκαίρι).

Κατά την φυσιολογική πτερόρροια τα αρσενικά καναρίνια, συνήθως παύουν να κελαηδούν ή κελαηδούν ελάχιστα.

Από όλα τα παραπάνω συμπεραίνουμε ένα πράγμα: Η Πτερόρροια είναι πολύ σημαντική για τα καναρίνια  και πολύ δύσκολη και επώδυνη περίοδος για αυτά.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά πράγματα που παίζουν ρόλο στην πτερόρροια του καναρινιού και που μπορούμε να κάνουμε ώστε να τα βοηθήσουμε:

Α) Διατροφή: Ίσως ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της περιόδου αυτής. Υπάρχει ανάγκη για μεγάλες ποσότητες πρωτεΐνης, βιταμινών, λιπαρών και με μεταλλικών στοιχείων καθώς  και ιχνοστοιχείων. Πολύ καλή πηγή πρωτεϊνών είναι ο σπόρος περίλλα που καλό είναι να αυξήσουμε το ποσοστό του στο σιτηρέσιο των καναρινιών μας αυτή την εποχή μειώνοντας (λίγο) τους λιπαρούς νίζερ, λινάρι και καναβούρι. Επίσης, καλό είναι να χορηγούμε φυτρωμένους σπόρους (φύτρα), γύρη, αβγό-αβγοτροφή, και διάφορα φρούτα και λαχανικά και κυρίως αγγούρι. Εξυπακούεται ότι το κόκαλοσουπιάς και η άμμος (με όστρακα) δεν λείπει ποτέ από τα καναρίνια ως πηγές ασβεστίου και ιχνοστοιχείων.


β) Τακτικά (σχεδόν καθημερινά) μπάνια, τα οποία ανακουφίζουν τα καναρίνια, επιτρέπουν την πιο γρήγορη απομάκρυνση των νεκρών φτερών-πούπουλων καθώς και την σωστή αναδόμηση του πτερώματος. Στο εμπόριο μπορείτε να βρείτε σκευάσματα με άλατα κατάλληλα για το μπάνιο των καναρινιών.

Γ) Άσκηση στα καναρίνια. Καλό είναι τα πουλιά στην περίοδο της πτερόρροιας να βρίσκονται σε κλούβες πτήσης ώστε να ασκούνται καθημερινά και να δυναμώνουν τα φτερά τους.

δ) Συμπληρώματα βιταμινών κλπ. Στο εμπόριο υπάρχουν κατάλληλα σκευάσματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων, για την περίοδο της πτερόρροιας των καναρινιών. Φυσικά, η χορήγησή τους καλό είναι να γίνεται με μέτρο και όχι αν δεν συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι (π.χ. έντονη πτερόρροια, μη διακοπή της πτερόρροιας κλπ).

Ε) Ηλιακό φως. Σημαντικό είναι να παρέχεται η δυνατότητα στα καναρίνια να «λιάζονται» (φυσικά όχι σε υψηλές θερμοκρασίες) ώστε να δέχονται τις υπεριώδης ακτινοβολίες UV του ηλίου (όχι μέσα από παράθυρα, σήτες, τέντες κλπ). Εναλλακτικά, μπορούμε να χρησιμοποιούμε τις ειδικές λάμπες του εμπορίου οι οποίες ακτινοβολούν UV και προσομοιάζουν στο φως του ηλίου.

Γενικά, για τα Timbrados θα πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα κατά την φάση της πτερόρροιας την διατροφή τους, ώστε να μη χορηγούμε τροφές με χρωστικές κόκκινου παράγοντα (π.χ. καρότο). Επίσης, τα ενήλικα αρσενικά θεωρείται ότι σταθεροποιούν το τραγούδι τους και το ρεπερτόριό τους κατά της δεύτερης πτερόρροια της ζωής τους. Άρα, καλό είναι μέχρι τότε να προσέχουμε την ποιότητα του τραγουδιού των Timbrados (με δάσκαλο και ενδεχομένως και με CD), χωρίς να τα φέρνουμε σε επαφή με πουλιά που δεν έχουν σωστό τραγούδι κλπ.

Ο τρόπος με τον οποίο αντικαθιστώνται τα φτερά και τα πούπουλα είναι σχεδόν συγκεκριμένος, ξεκινώντας από τα άνω σημεία του θώρακα και συνεχίζεται συμμετρικά μέχρι να ολοκληρωθεί στα σημεία του κεφαλιού. Όταν δούμε να αντικαθιστώνται τα σημεία του κεφαλιού καταλαβαίνουμε ότι η πτερόρροια πλησιάζει στο τέλος της.

Β. Παθολογική Πτερόρροια

Πρόκειται για την πτερόρροια η οποία προκαλείται εκτός της κανονικής φάσης που περιγράψαμε παραπάνω και έχει ως αιτία κάποιο πρόβλημα συνήθως υγείας του καναρινιού ή οφείλεται στις συνθήκες διαβίωσής του και την ψυχολογία του. 

Όσο και να μας φαίνεται περίεργο, το καναρίνι μας είναι πολύ ευαίσθητο και σωματικά αλλά και ψυχολογικά. Μια πιθανή αλλαγή θέσης μέσα στο σπίτι ή το εκτροφείο ή το μέσα έξω στο μπαλκόνι, μπορεί να οδηγήσει σε παθολογική πτερόρροια. Πολλές φορές όταν τα καναρίνια τρομάζουν και στρεσάρονται π.χ. πτώση κλουβιού, επίθεση από αρπακτικό, δυνατός θόρυβος κλπ παρουσιάζουν πτερόρροια. Επίσης, ορμονικές διαταραχές, κακή διατροφή, έλλειψη βιταμινών, παράσιτα, βακτήρια και μύκητες, οι διάφορες ασθένειες, η απότομη αλλαγή των καιρικών συνθηκών κλπ είναι πιθανοί λόγοι το καναρίνι μας να παρουσιάσει παθολογική πτερόρροια.
Επίσης, εκτός εποχής πτερόρροια μπορεί να προκληθεί και από την λάθος διάρκεια φωτισμού που παρέχουμε στα πτηνά μας (σύνηθες φαινόμενο). Πολλές φορές, έχουμε τα καναρίνια μέσα στο σπίτι μας και συνήθως τα φώτα τα σβήνουμε πριν κοιμηθούμε. Καλό θα είναι εάν έχουμε τα καναρίνια σπίτι μας (ή οπουδήποτε) το χειμώνα να μην τα εκθέτουμε σε φως για πάνω από 10 ώρες. Ένας απλός τρόπος για να αποφύγουμε τις πολλές ώρες φωτισμού, είναι σκεπάζοντας τα κλουβιά με ένα σκούρο ύφασμα.
Η παθολογική πτερόρροια άλλοτε παρουσιάζετε με τη μορφή ολικής πτώσης των φτερών-πούπουλων και άλλοτε τοπικά π.χ. κεφάλι, στήθος κλπ.  

Στις περιπτώσεις εκείνες της παθολογικής πτερόρροιας και οι οποίες φαίνονται να ταλαιπωρούν περισσότερο τα καναρίνια μας, καλό είναι να δεχόμαστε τη συμβουλή κάποιου ειδικού κτηνιάτρου-πτηνιάτρου, ο οποίος είναι υπεύθυνος να χορηγήσει κάποια αγωγή στα καναρίνια μας.

Σημαντικό!!!

Σε κάθε περίπτωση η πτερόρροια είναι μια σημαντική φάση στη ζωή τόσο των ανήλικων όσο και των ενήλικων καναρινιών μας, για αυτό θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και να τηρούμε τα παραπάνω.
Μια σωστή φάση πτερόρροιας θα δώσει δυνατά και υγιή καναρίνια, αυξάνοντας το προσδόκιμο ζωής τους.